(NetCoDo) Ðường lên A Lưới không ngắn đi, nhưng thời gian của hành trình đã được rút ngắn rất nhiều so với trước, hơn 70 km được trãi nhựa, đặc biệt đường trung tâm của huyện lị được trãi thảm bê tông, hai luống đường với đèn chiếu sáng vào ban đêm...Khó có thể hình dung vào thời điểm này cách đây vài thập kỷ, A Lưới như thế nào? Trong thế hệ chúng tôi, mà chỉ có thể hình dung mảnh đất này qua hồi ức của những bậc cha chú đi trước ...

Huyện A Lưới

Sân bay A Lưới cách đây trên 30 năm, nếu không được giới thiệu khó lòng ai có thể biết căn cứ quân sự của chế độ cũ, những chiếc máy bay các loại lên xuống tham gia tấn công cắt đứt đường vận tải của quân giải phóng và cũng có thể tham gia rãi chất độc hoá học xuống rừng trường sơn...Chúng tôi trở lại mảnh đất này sau 30 năm, khó lòng nhận thấy dấu tích cũ, mà bây giờ chỉ là hai ngôi trường hai tầng kiên cố,  trường cấp một và phổ thông trung học A lưới, xung quanh là khu vui chơi giải trí dành cho trẻ em và các hộ gia đình quây quần trong thôn văn hoá. Bà Phan Thị Dớt, người ở Quảng Ðiền lên đây từ năm 1976 theo chương trình kinh tế mới cho biết: Khi trước, đây là sân bay bộ đội vào làm nhà ở rồi mới chuyển về làm trường học bằng tranh tre nứa lá sơ sài, chứ được mô như bây chừ! Hồi nứ, toàn hố bom hố đạn trông sợ lắm.  

Cả khu vực quân sự ngày nào bây giờ là khu dân cư, là trường học, là nơi sản xuất của người dân, với nhiều mô hình kinh tế, mang lại đời sống ấm no. Chợ A lưới bây giờ tấp nập người bán kẻ mua, đồng bào không còn phải đi chợ tuần hoặc đi từ tờ mờ sáng để trao đổi hàng hoá, hầu như 100% xã đều đã có đường ô tô vào tận nơi. A Lưới bây giờ đã có nhiều đổi thay, đồng bào ở đây, những người trực tiếp tham gia chiến đấu bảo vệ đất nước nhìn lại thành quả 30 năm qua không khỏi xúc động với sự thay đổi này...Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Hồ Ðức Vai (Cu Thời) tâm sự: ngày trước là đường mòn Hồ Chí Minh, còn bây giờ là quốc lộ HCM với hơn 100 km đi qua A lưới và với hàng trăm km nữa là đường bê tông, đường nhựa đến tận các thôn bản, đồng bào mình đỡ vất vả không còn phải thiếu thốn thực phẩm, không còn phải đi chợ như trước đây nữa.

Chúng tôi ghé thăm chợ A Lưới, thăm để mà biết mà nhìn ngắm...không khí thật tất bậc với cảnh mua sắm, đồng bào mặc áo quần truyền thống cũng có, mặc áo quần sơ mi cũng nhiều...người đi bộ, kẻ xe đạp người khá hơn là xe honda...họ mang sản phẩm từ vườn nhà như chuối, thơm, hồng...măng đến bán và mua muối mắn, mì chính cũng như các vật dụng khác. Tôi chọc các anh cùng đoàn; Bây giờ mua được cái avin e khó lắm đây! A vin là dụng cụ làm cỏ truyền thống của đồng bào, bây giừo đã ít được sản xuất vì họ đã cấy cày cả ồi. Tìm mãi từ đầu đến cuối chợ vẫn không có, thấy tôi nhớn nhác một người bán hàng mới hỏi: Mua chi? Tôi trả lời Avin! Sau một lúc anh ta nói đưa 10 ngàn em mua hộ cho, mãi đến 20 phút sau anh mới tìm cho tôi một cái avin, hình như đã được bỏ quên lâu lắm rồi!

Đến địa đạo của đài phát thanh giải phóng TT - Huế, Ông Hồ Côn Nót người đàn ông đã gắn bó với địa đạo này như máu thịt mình, từ 40 năm trước, hàng ngày ông chăm chút cẩn thận chứng tích của một thời gian khó của cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc. Là người chiến sỹ cách mạng tham gia đấu tranh giữ nước và cũng là người đầu tiên ở A Lưới làm ruộng nước, noi gương sản xuất mới cho đồng bào..Ông Nót  tâm sự: Mình tham gia làm Cách mạng được đảng Bác Hồ, dạy dỗ đoàn kết, gắng sức đánh giặc giải phóng quê hương...rồi mình lại làm lúa nước, để tăng năng suất thêm gạo thêm lương thực cho bộ đội đánh giặc...Hôm nay quê hương nhiều đổi thay lắm. Mình cùng con cháu sống sướng hơn có đường này, điện này, cơm no áo ấm...nhờ ơn đảng ơn Bác Hồ.Và ông kể cho chúng tôi nghe những đồng chí lãnh đạo cao cấp đã từng đến với địa đạo của đài phát thanh, là Trần Hoàn, Nguyễn Khoa Ðiềm...Hà Khánh Linh...trong trí nhớ của người đã trên 80 tuổi. Sức khoẻ tuy đã yếu, nhưng ông vẫn dẫn chúng tôi đến tận địa đạo và chỉ từng gôcú cây ông đã trồng để đánh dấu địa đạo. trong đôi mắt ông, tôi nhận thấy niềm vui, niềm hạnh phúc của người đã vào sinh ra tử gắn bó với cách mạng và được chứng kiến con cháu sung túc, được học hành, chăm sóc sức khoẻ....

Ba mươi năm nhìn lại một chặng đường xây dựng đất nước, đồng bào A lưới đã từng bước sát cánh cùng cả nước vươn lên trong công cuộc xây dựng quê hương mới. 30 năm xây dựng tương đương khoảng thời gian đấu tranh giữ nước và trong hoàn cảnh nào, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Ðảng ta, nhân dân ta luôn giành được kết quả to lớn.

Thanh Chí